Sosyal Ağlarınızda Paylaşın

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yeteneklerini Şirket Bünyesinde Bulundurmak Piyasada Kabul Görmenin Şartı Haline Gelecek

Tedarik Zinciri Yeteneklerini Şirket Bünyesinde Bulundurmak Piyasada Kabul Görmenin Şartı Haline Gelecek
Satınalma Mobil Uygulama

Günümüzde yeni tedarikçi geliştirme, üretim planlama, sevkiyat ve servis konularını yönetmeye odaklanmış tedarik zinciri organizasyonlarının önümüzdeki 20 yılda üzerine en çok düşmeleri gereken konu yetenek edinimi olacak.
Tedarik zinciri aktivitelerindeki, araçlarındaki ve hedeflerindeki hızlı değişimler yönetim ve liderlik konularıyla ilgili yeni yeteneklere ihtiyaç duyacak.

Ambalajlı tüketici ürünleri firması Colgate-Palmelive’in Genel Müdür Yardımıcısı ve CPOsu (Satınalmadan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı) Linda Topping’in Industry Week dergisinde verdiği demece göre “ Önümüzdeki 10 yılda tedarik zinciri yönetimi katlanarak daha karmaşık bir hale gelecek ve tedarik zinciri yeteneklerini bünyesinde bulundurmak şirketlerin piyasada kabul görmesinin en büyük ölçütlerinden biri olacak.”
Bu makalede Deloitte firmasının şirketlerdeki tedarik zinciri yetenek yönetimiyle ilgili olarak yıllık minumum 500 milyon dolarlık ciroya sahip, müşterileri, operasyonları veya 3 üncü parti hizmet sağlayıcılarından en az biri veya birden fazlası ABD dışında bulunan değişik sektörlerden firmaların 400 adet üst düzey yöneticisi ile Kasım 2014’de yaptığı
anket çalışmaları kullanılmıştır.

Deloitte’un çalışmasına göre üst düzey satınalma yöneticilerinin sadece %38’i kendi alanlarındaki ve şirketlerindeki yetenek durumunun günümüzün ihtiyaçlarını karşılayabilecek durumda olduğunu belirtmişlerdir.
Yakın bir gelecekte 3 boyutlu baskı olarakta bilinen eklemeli imalat teknolojileri tedarik zinciri organizasyonlarda giderek daha yaygın ve birincil olarak kullanılmaya başlayacak. Örnek olarak Amazon firmasının ortaya koyduğu vizyona göre firma ileride bir gün müşterileri siparişi verdiği an malları nakliye araçlarının içine kurulu yazıcılardan çıktı alarak üretecek ve bu araçlarla hemen müşteri adreslerine gönderecek. Dolayısıyla ilerde satınalma profesyonellerin bu alanlarda kabiliyet birikimlerinin olması gerekecek.
Tedarik zinciri aktiviteleri tarafından yaratılan uçsuz bucaksız bilgi yoğunluğu gözönünde bulundurulduğunda diğer önem kazanan yetkinlik ise ileri seviyede analitiktir. İleride seviyede analitiğin içeriği geçmiş datayı analiz etmekten çok üretim hatlarının optimizasyonu ve dağıtım planları ile ilgili olacaktır. Bu konularla ilgili “tahmin edici analiz” diğer bilgi kaynaklarını da kullanarak genel olarak ekonominin ve rekabetin şirketin sunduğu mal ve hizmetlere olan talebi nasıl etkileyeceğini öngörmede kullanılacaktır. Mesela içeçecek devi AmBevde kullanılan araçlar farklı talep ve tedarik planlama proseslerinden gelen dataları kombine ederek haftalık tahminler oluşturmaktadır. Bu tahminler satış hedefleri, üretim planları ve sevkiyat planları oluşturmakta kullanılmaktadır. Üst yönetim bu yeni yetkinliğin ürün devrini %50 oranında arttırdığını belirtmiştir.
Deloitte’un yaptığı anket çalışmasında tedarik zincirinde hızlı gelişim gösteren 13 teknik yetkinlik hakkında tedarik zinciri yöneticilerinin görüşleri alındı. Sonuçlar aşağıdaki grafikteki gibi gerçekleşti.

tedarikzinciri-satınalma dergisi

Notlar:

*Sadece İmalat ve Parekende sektöründeki katılımcıların datalarıdır.

**Sadece İmalat sektöründeki katılımcıların datalarıdır.

Grafik sonuçlarına göre Deloitte’un çalışmasına  katılan  katılımcılar  günümüzde optimizasyon araçlarını (%56) ve talep tahminini (%53) en önemli yetkinlikler olarak görüyorlar. Ama aynı katılımcılara göre gelecekteki en önemli yetkinlikler; ileri derecede sevkiyat sistemleri (%47), kontrol kulesi analitiği ve görsellik (%53), gerçek zaman sevkiyat takibi (%50), GPS veya RFID kullanımı (%49), sağlam/kullanılabilir teknolojiler(%50), sanal zeka (%56) ve 3 boyutlu yazıcılar olacak.(%48).

Deloitte’ın yetenek çalışmasında katılımcı firmalar tedarik zinciri alanında lider ve takip eden  olarak ikiye ayrıldı.

Firmalar stok devir hızı, sevkiyatlarının tam ve zamanında olması, ciro büyümesi ve EBIT marjı gibi kriterlere göre değerlendirildi. Buna göre 400 adet firmanın % 8’i üst düzey yöneticilerinin notlandırmasına  göre  istatiksel olarak anlamlı bir şekilde bu kriterlerde ortalamın üzerinde puan aldılar. Diğer % 92 lik  firma ise aynı kriterlerde ortalamanın altında puan aldılar.

Ortalamanın üzerindeki firmalar tedarik zinciri lideri, altındaki firmalar ise tedarik zinciri takipçisi olarak nitelendirildi.

Lider firmaların tedarik zinciri yöneticilerinin %87 si kendi elemanlarının gerekli yetkinliklere sahip olduklarına inanıyorlardı. Takipçi firmaların tedarik zinciri yöneticilerinin sadece %34’ü elemanlarını yetkin buluyorlardı. Aynı şekilde önümüzdeki 5 yılda lider firmaların yöneticilerinin  %77’si elemanlarının  yeterli  yetkinlik seviyesine geleceklerine inanıyorlardı. Takipçi firma yöneticilerinde ise bu oran % 44‘tü.

Şu konu artık daha da net bir şekilde ortaya çıkmaktadır: Bir şirketin gelecekte stratejik amaçlarına ulaşması için yetenek havuzunda daha da geniş yetkinliklerin bulunması gerekmektedir.

Fakat bu zorluğun farkında olmak konusunda da lider ve takipçi firmalar arasında önemli farklar bulunmaktadır. Lider firmaların yöneticilerinin  % 55’i  teknik yetkinliklere( risk yönetiminin karmaşık unsurlarıyla başa çıkabilmek, istatiksel modelleme ve çoklu yönetim) sahip çalışanları işe almanın stratejik  amaçlara ulaşmakta oldukça önemli olduğunu belirtmektedir. Bu oran takipçi firma yöneticilerinde % 17 olarak gerçekleşmiştir.

Aynı şekilde, liderlik ve profesyonel yetkinliklere ( problem çözme, değişim yönetimi, yetenek geliştirme) sahip çalışanlar istihdam etmekle ilgili de lider firmaların yöneticileri %53 oranında oldukça önemli şeklinde görüş bildirirken bu oran takipçi firma yöneticilerinde %23 de kalmaktadır.

Burda önemli bir ironi ortaya çıkmaktadır: Kendilerini geliştirmek zorunda oldukları konusunda en çok ikna olan şirketler halihazırda bu konuda lider olan şirketler.

İki çeşit yetkinlik arasında liderlik ve profesyonel yetkinlikler istihdam edilmesi veya yetiştirilmesi en zor olanlardır. Cisco Üst Düzey Genel Müdür Yardımıcısı Angel Mendez tedarik zinciri mesleğinin gelişimiyle ilgili olarak “bizim şirketimizde ve diğer firmalarda bu rol pazara  hızlı bir şekilde yeni  kapasiteler kazandırmak, rekabet baskısına ve pazar dinamiklerine cevap verebilmek konularında  giderek artan bir şekilde merkezi bir konumda yer almaktadır” şeklinde görüşlerini belirtmiştir. Bunu sonucu olarak Mendez “ Tedarik Zinciri operasyonlarından sorumlu üst düzey yöneticilere CEO ların daha fazla zaman ayırmak zorunda olacaklarına” inanmaktadır .

Mendez  şu gerçeği de eklemektedir. “Bu çok büyük bir değişim olacak”. Bir çok organizasyon için tedarik zincirinin rolü ile ilgili bu değişimi gerçekleştirmek oldukça zorlayıcı olacaktır. Deloitte’un liderlik ve profesyonel yetkinlik ile ilgili 7 kriterle ilgili yaptığı çalışmaya göre  sadece bir özelliği  yöneticiler kendi tedarik zinciri organizasyonları için çok iyi veya mükemmel  olarak nitelendirmektedirler. Bu  özellik pazarlık kabiliyeti ve değer zinciri ortaklarıyla iş birliği konusudur. Bu özellik bile katılımcıların ucu ucuna %51’i tarafından güçlü bir yön olarak kabul edilmektedir. Katılımcıların diğer 6 kriterle ilgili değerlendirmeleri aşağıdaki grafikteki gibidir.

çalışanların teknik yetkinlikleri-satınalma dergisi

Grafikten de anlaşılacağı gibi analitik yetkinlik  üst düzey yöneticilerin 1/3’üne  göre önümüzdeki yıllarda çok daha önemli olacak. Buna karşın aynı yöneticilerin sadece %46’sı tedarik zinciri organizasyonlarının günümüzde bu yetkinliğe sahip olduklarını belirtmektedirler.

Katılımcılar tarafından gelecekte ikinci en önemli yetkinlik olarak yasal uzmanlık ve yasal mevzuatlara uyum sağlama (%62) gösterilmektedir. Bu yetkinliğin önemli olarak görülmesinin  sebebi ise tedarik zincirlerinin gün geçtikçe sınır ötesi görev yapması ve küreselleşmeye daha fazla vurgu yapan  bir görev üstlenmesidir.

Aynı çalışmada gelecekteki en önemli üçüncü yetkinlik ise proses mühendisliği ve yeniden dizayn etme olarak gözükmektedir(%60).

Amerikan İşgücü İstatistik Ofisi’nin çalışmalarına göre 2010-2020 yılları arasında tedarik zinciri ile bağlantılı işlerde anlamlı bir artış olacak. Fakat gittikçe artan yüksek beceri isteyen pozisyonları doldurabilecek nitelikte eleman sıkıntısı bulunmakta. Bazı gözlemciler tedarik zinciri profesyonellerine olan talebin arzın 6 katı olacağına inanmaktalar.

Deloitte’un çalışmasındaki üst düzey yöneticilerde tedarik zinciri ile ilgili özellikle yüksek pozisyonlar için  yetenek bulmanın yeteneği muhafaza etmekten daha zor olduğunu belirttiler. Yöneticilerin kabaca 3/4 ü firmalarının tedarik zinciri için kıdemli yönetici bulmanın,2/3’ü ise kıdemli direktör/direktör bulmanın zor olduğunu belirttiler.

Deloittun iletişimde olduğu müşterileri tedarik zinciri için organizasyonlarında kendi bünyelerinde yetişen ve deneyim kazanan elemanlarından  farklı özelliklerde yetenekler aradıklarını belirtiyorlar.  Bu organizasyonların bir çoğu  geleneksel güçlü yanlarını sorgulamak ve tamamlamak için yeni yetkinlikler, davranışlar ve düşünme yolları arıyorlar. Bu nedenle Deloitte’un çalışmasındaki lider firmaların tedarik zinciri yöneticilerinin %47 si eleman istihdamında   geleneksel olmayan metodları  kullanıyor. Bu oran takipçi firmalarda sadece %12. Buna ek olarak lider firmalar % 40 oranında yeni ve geleneksel olmayan yetenek havuzları kullanırken takipçi firmalarda bu oran sadece % 11.

Sonuç olarak tedarik zinciri yönetimi meslek olarak  kendisini bir tür krizin içinde bulmaktadır. Bir çok şirkette bu mesleğin önemli bir yer edinmeye başlamasıyla organizasyonlar önemli bir yetenekli eleman eksikliğiyle karşılaşmaya başladılar. Yıllardır süre gelen, çalışan sayılarının azaltılması, eğitimler  ile ilgili bütçe kesintileri ve yüksek nitelikli çalışanların emekli olması  gibi nedenlerle kıdemli profesyonellerin görev yaptığı üst düzey görevlerde daralmalar yaşandı. Üniversitelerde tedarik zinciri programlarında artış olmasına rağmen, üniversitelerden  öğrenciler sektörün ihtiyacını karşılayacak oranda mezun olmuyor.

Deloitte’un 2015 yılı Tedarik Zinciri Anket Çalışması problemin kapsamını teyid ederken aynı zamanda iyimserlik için bazı sebeplerde sunmuştur. Günümüzde görece olarak az sayıda firma  yaygın bir şekilde  yetenek yaratma uygulamalarında bulunduğunu raporlasa da gelecekte bu uygulamaları daha çok kullanacaklarını belirtmişlerdir. Yetenek yaratmayla ilgili Deloitte’un çalışmasının sonuçları aşağıdaki grafikte gibidir.

tedarik zinciri yeteneklerinde değişim

Grafiğe göre tedarik zinciri liderleri önümüzdeki 5 yıldaki en büyük artışın  eleman alımında geleneksel olmayan metodların kullanılmasında  olacağını tahmin etmektedir.

Geleneksel olmayan metodların kullanımında Cisco firmasının uyguladığı iyi bir örnek teşkil etmektedir. Yüksek beceri gerektiren pozisyonlara yeteri kadar başvuru alamayan firma pasif iş arayan kişileri hedeflemeye karar verdi. Bu kişiler çalıştığı yerden memnun olan ama daha cazip bir pozisyon önerildiğinde ikna edilebilecek kişilerdi. Diğer şirketlerin müşterileri için yaptığı gibi Cisco firması istenilen yeteneklere sahip adaylar için odak grupları oluşturdu. Bu gruplarda adayların iş dışında vakitlerini (sanat fuarları, ev ve bahçe şovları ,  publar vb.)  nasıl geçirdiklerini inceledi. Daha sonra bu ortamlara işe alma elemanlarını gönderdi ve potansiyel adaylarla gayri resmi tanışmalar gerçekleştirmelerini sağladı. Bugün bir çok firma tedarik zinciri mükemmelliğine ulaşması  için gereken yetenekleri bulmak için bu tarz sıradışı bir düşünce biçimine sahip olması gerektiğini fark etmektedir.

Yukarıdaki grafiği incelediğimizde lider firmaların tedarik zinciri organizasyonlarının    önümüzdeki 5 yılda takipçi firmalardan  %25 oranında daha fazla olarak dış uzmanlık ve personel kullanacağına inandıklarını görebiliriz.(Liderler firmaların yöneticilerinin %67 sine karşılık takipçi firmaların %42 si).Bu bilgide gösteriyor ki  tedarik zinciri yeteneği en iyi şirketlerin duvarlarının dışında ve bir destek fonksiyonu olarak bulunduğu ortamlarda veya tedarik zinciri mükemmelliğinin o firmanın ana konusu olduğu durumlarda hayat buluyor ve gelişiyor.

Tedarik Zincirleri gün geçtikçe yönetmek için daha karmaşık sistemler haline geliyor. Bu konu her işletme için bir güçlük yaratıyor. Bu  güçlük aynı zamanda bir fırsatı da içinde  barındıyor, çünkü bir şey ne kadar zor yönetilirse onu yönetmenin ödülleri de o kadar artmış oluyor. Değişen mesleki ve çevresel şartların oluştuğu bu dönemde  bazı işletmeler tedarik zinciri lideri, diğerleri de takipçisi olarak ortaya çıkıyor. Sonuç olarak artan bir şekilde aradaki farkı tedarik zinicirinde insan kaynağı yeteneği yaratıyor.

 

Baran GÜNDEM

MBA

Kaynak: Deloitte; Supply Chain Talent of the Future.Findings from the third annual supply chain survey.2015. Yazarlar: Kelly Marchese, Ben Dollar

Sosyal Ağlarınızda Paylaşın

Şifremi Unuttum

Kayıt Olun

Satınalma Web Uygulaması ile
Satınalma Cep'te !
* Satınalma Web, kullanıcı dostu ve reklamsız bir içerik okuma ve izleme deneyimi sunar.

* Tüm sektörlerden en yeni gelişmeleri ve ticaret trendlerini takip edebilirsiniz.

* Kategori sponsorları ve 8 Avantaj İş Ortaklığı Programı kurumsal üyelerinin paylaşımları, ürün/hizmet kampanyaları uygulama içerisinde sunulmaktadır.